De zorg verliest mensen niet door slechte lonen, maar door slechte systemen

Wie de ouderenzorg ingaat, weet waarom. Niet voor het salaris, niet voor de dienstroosters. Voor die ene bewoner die jouw dag goed maakt. Rob Heebink, verpleegkundige in de ouderenzorg, zegt het zonder omwegen: "Ik weet zeker dat elke zorgmedewerker dit doet omdat je iets wilt toevoegen aan het leven van een ouder." Maar het systeem eromheen maakt het steeds moeilijker om dat te doen.

Administratie als sloopkogel

In verpleging, verzorging en thuiszorg gaat 28 procent van de werktijd op aan administratie, berekende CBS. Wie bovengemiddeld veel registreert, rapporteert ook vaker hoge werkdruk. Bijna 4 op de 10 werknemers heeft behoefte aan meer maatregelen tegen werkstress, blijkt uit de TNO werkstress-factsheet 2025. Elke minuut die op administratie verloren gaat, is een minuut minder voor de reden waarom je dit werk doet.

Het probleem is niet de bewoner. Het probleem is alles eromheen. Processen, systemen, het controleren van taken. Rob noemt het "het systeem". En dat systeem is gebouwd op efficiëntie, niet op zorg. "Wij kunnen niet staken. We kunnen niet onze lopende band stilzetten. Maar op een andere manier moet je je stem laten horen." De loyaliteit van zorgmedewerkers is tegelijk hun kracht en hun achilleshiel.

"We krijgen zoveel opgedragen in processen, systemen en het controleren van taken. Dat haalt heel veel weg van waarom je het doet."

Tekorten omdraaien

Zorg en welzijn koerst af op een tekort van bijna 305.000 werknemers in 2034, met ouderenzorg als grootste knelpunt, berekent AZW. Tegelijk daalt het aantal beschikbare mantelzorgers per zelfstandig wonende 75-plusser van bijna 5 in 2018 naar 3 in 2040, meldt PBL. Meer professionals aantrekken lost dit structurele tekort niet op. Buurt, familie en maatschappij moeten bijspringen.

Rob heeft een andere kijk op de personeelskrapte. "De vraag moet je omdraaien. De tekorten zijn niet omdat er te weinig mensen zijn. We willen te veel." De oplossing zit niet in meer medewerkers. Ze zit in andere keuzes: meer inzet van familie, buurt en gemeenschap. Minder druk op professionals om alles te dragen.

"Wij moeten als zorgmedewerkers veel meer beschermd worden. Door te zeggen: betrek je buurt, betrek familie. In een veel actievere rol. Want we hebben elkaar gewoon keihard nodig."

Rob weet ook dat bescherming van binnenuit begint. Hoe zorgmedewerkers hun stem collectief laten horen, vertelt hij in een ander gesprek.

Over Rob

Rob Heebink werkt bijna twintig jaar als verpleegkundige in de ouderenzorg. Naast zijn werk geeft hij gastlessen, vlogs en lezingen om ouderenzorg op de maatschappelijke agenda te zetten. Lees meer op indezorgmetrob.nl.